Sztuka tworzenia portretu

SANAA-Building podczas prezentacji nocą

Będąc w Essen, europejskiej stolicy kultury 2010 miałam okazję poznać Zagłębie Ruhry  od strony industrialnej poprzez rozmowę z mieszkańcami, muzea ale także wystawy fotograficzne. Należy także nadmienić, iż stosunkowo długo był to biedny region z którego młodzi ludzie wciąż chcą wyjeżdżać, nie widząc perspektyw dla siebie. Żadne słowo nie jest w stanie oddać smutnej sytuacji tego górniczego regionu tak jak zdjęcia i wystawy interaktywne.  Te właśnie miałam okazję zobaczyć w świeżo zbudowanym (dość ekscentrycznie wyglądającym) SANAA-Building należącym do Folkwang University of Arts. 

Katalog zdjęć

Sam region  dobrze przedstawia praca Jörga Sasse, Speicher II. Przyjmuje ona formę aktywnej wystawy, każdy kto przychodzi może wybrać cztery nowe zdjęcia  pojawiające się na ścianach(część z nich to prace Jörga, pozostałe to wybrane prace amatorskie). Nie można ich obejrzeć, wybiera się jedynie numer kategorii(np. Miejsce pracy) i następnie numer zdjęcia. Później z listy pasujących wybiera kolejne trzy. 

Jörg Sasse: Bild 234 aus 512. Aus: Speicher II,
2009-10. C-Print, 36,5 x 45,5 cm,
 © Jörg Sasse / VG Bild-Kunst, Bonn 2010.
 Courtesy Galerie Wilma Tolksdorf, Frankfurt / Berlin

Praca jest trafną próbą połączenia się w procesie twórczym z odbiorcą, ponieważ każdy może wybrać dziedzinę która w tym momencie wydaje mu się najciekawsza i pokazać ją innym. Autor zadbał także o kompozycje, po wybraniu kompozycji wybieramy zdjęcia pasujące do pierwszego z kategorii. (Jest ich więcej niż 3, więc mamy tu też element losowości).

  Moją uwagę przykuło też zestawienie portretów burmistrzów poszczególnych miast Zagłębia Ruhry. Fotograf poprosił ich by sami wybrali jak się ubiorą i gdzie zostaną sfotografowani. Pomysłów było wiele, część z nich wybierała rodzinę, inni zaś miejsca które powstały za ich kadencji, lub też po prostu we własnych gabinetach. Nad samą techniczną stroną zdjęcia czuwał fotograf, projekt ukazuje ważną stronę portretu- to portret tej osoby, nie tylko fizycznie ale też psychicznie. By portret miał odpowiednią wartość nie wystarczy tylko ładny kadr, musi on też podkreślać perspektywą, przy udziale właściwego światła i tła w całości zdjęcia uwypuklać cechy fotografowanego człowieka. 

fot. Justyna Kurach

Uśmiech, wygląd, otoczenie to wszystko w pewien sposób opowiada naszą historię, czy powinniśmy przywiązywać do niego wagę? Poniekąd tak, ale warto też dodać, że spontaniczność często daje dobre efekty, pozwala uchwycić moment. Tylko wtedy, gdy model jest świadomy i rozumie swoją osobowość, otoczenie z nim związane, zachowuje się naturalnie. Jeśli robimy komuś zdjęcie w normalnej dla niego sytuacji i wywołuje to zaskoczenie, oburzenie, musi się to wiązać z brakiem akceptacji samego siebie i swojej sytuacji życiowej. Głupie są wymówki w stylu źle wyglądam, jestem niefotogeniczny. Tak naprawdę chwila, która zostanie utrwalona na zdjęciu jest dla danej osoby nieakceptowalna. Zdolność do pozowania wiąże się z pewnym poziomem samoakceptacji, który można wypracować.

fot. Agnieszka Witkowska

 Studium do portretów to jedyny sposób, by dojść do tego jedynego właściwego zdjęcia, jeśli nie natrafimy na właściwy moment, musimy go stworzyć.  Fotograf powinien być spostrzegawczy, wiązać pewne pozy z charakterem, rozróżniać charakterystyczne gesty. Dzięki wielu próbom coraz łatwiej uchwycić moment, bez powtarzania go a wraz z ilością zdjęć tworzymy coraz lepsze kadry.

fot. Tomasz Dziewicki

  Jesteśmy systematycznie zmuszani do poszerzania słownictwa, informacji, umiejętności. Sami powinniśmy dbać o to by utrwalać te najważniejsze dla nas chwile, najważniejszych dla nas ludzi. Dbać to, bo ta historia jest nam najbliższa i  ma bezpośredni wpływ na osobowość. Nie musimy posiadać najlepszego sprzętu, wystarczy odrobina pasji i zaangażowania z obu stron obiektywu.